Nội dung chính
Tình trạng khủng hoảng nước tại Dải Gaza đang chạm mức báo động đỏ khi hạ tầng thiết yếu bị tàn phá, đẩy hàng triệu người dân vào cuộc chiến sinh tồn đầy khốc liệt.
Trong bối cảnh xung đột kéo dài, nước sạch không còn là điều hiển nhiên mà trở thành một thứ xa xỉ phẩm đối với người dân Gaza. Theo cảnh báo mới nhất từ tổ chức Bác sĩ không biên giới (MSF) vào ngày 28/4, việc hệ thống hạ tầng nước dân sự bị hủy hoại trên diện rộng, kết hợp với những rào cản trong vận chuyển vật tư, đã đẩy khu vực này vào tình trạng khan hiếm nước nghiêm trọng.
Sự sụp đổ hệ thống hạ tầng nước và vệ sinh
Dựa trên các dữ liệu thực tế thu thập trong giai đoạn 2024-2025, MSF chỉ ra rằng những “mạch máu” cung cấp nước cho toàn vùng đã bị tổn thương sâu sắc. Các công trình chiến lược bao gồm:
- Nhà máy khử mặn: Những cơ sở then chốt để tạo ra nước ngọt từ biển hiện bị hư hại hoặc ngừng hoạt động.
- Hệ thống giếng khoan và đường ống: Bị phá hủy trong các cuộc giao tranh, khiến việc dẫn nước đến các khu dân cư bị tê liệt.
- Hệ thống xử lý nước thải: Sự sụp đổ của mảng vệ sinh môi trường đang biến các khu dân cư thành những điểm nóng về ô nhiễm.
Không chỉ dừng lại ở hạ tầng cố định, ngay cả các phương tiện vận chuyển nước lưu động và các điểm cấp nước khẩn cấp cũng liên tục bị hư hỏng, khiến nỗ lực tiếp cận nguồn nước của người dân trở nên vô vọng.
Những con số biết nói và cuộc đua với thời gian
Sự nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng này không chỉ là nhận định cảm tính mà được minh chứng bằng số liệu từ Liên hợp quốc (UN), Liên minh châu Âu (EU) và Ngân hàng Thế giới. Phần lớn hạ tầng nước và vệ sinh tại Gaza hiện đã bị ảnh hưởng ở nhiều cấp độ khác nhau.
Để giảm thiểu thảm họa, trong tháng 3, MSF đã nỗ lực cung cấp hơn 5,3 triệu lít nước mỗi ngày. Con số này đáp ứng nhu cầu tối thiểu cho khoảng 400.000 người, tức là chỉ mới bao phủ được 1/5 dân số Gaza. Tuy nhiên, ngay cả nỗ lực cứu trợ này cũng thường xuyên bị gián đoạn bởi tình hình an ninh bất ổn và sự hạn chế tiếp cận tại nhiều khu vực trọng yếu.
“Điểm nghẽn” nhân đạo và bóng ma dịch bệnh
Một trong những vấn đề nhức nhối nhất hiện nay là sự thiếu hụt vật tư thay thế. MSF cho biết nhiều đề nghị đưa thiết bị thiết yếu như máy khử mặn, máy bơm, bồn chứa và hóa chất xử lý nước vào Gaza vẫn chưa được phía Israel chấp thuận hoặc thậm chí không nhận được phản hồi.
Bà Claire San Filippo, phụ trách các hoạt động khẩn cấp của MSF, nhấn mạnh rằng nước là yếu tố sống còn. Khi nguồn nước bị cắt đứt, kết hợp với mật độ dân cư quá cao và hệ thống y tế đang trong tình trạng quá tải, Gaza đang đứng trước nguy cơ bùng phát các dịch bệnh truyền nhiễm quy mô lớn (như tiêu chảy cấp, tả). Đây là kịch bản tồi tệ nhất mà bất kỳ tổ chức nhân đạo nào cũng muốn tránh khỏi.
Góc nhìn chuyên gia và lời kết
Nhìn từ góc độ nhân đạo quốc tế, việc tiếp cận nước sạch là một quyền cơ bản của con người. Khi hạ tầng WASH (Nước sạch, Vệ sinh và Vệ sinh cá nhân) bị phá hủy, hậu quả không chỉ là cơn khát tức thời mà là sự sụp đổ của toàn bộ hệ thống y tế công cộng. Nếu các rào cản về vận chuyển vật tư không được tháo gỡ, những nỗ lực cứu trợ tạm thời sẽ không bao giờ đủ để bù đắp cho sự thiếu hụt mang tính hệ thống.
MSF một lần nữa kêu gọi các bên liên quan phải ngay lập tức tạo điều kiện cho phép tiếp cận nước sạch và thúc đẩy các hành lang nhân đạo an toàn. Liệu cộng đồng quốc tế có thể gây áp lực đủ lớn để những chiếc máy khử mặn và hóa chất xử lý nước kịp thời đến với người dân Gaza trước khi dịch bệnh bùng phát?
Bạn nghĩ sao về vai trò của các tổ chức quốc tế trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng này? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận.
