Nội dung chính
Khí cười (N2O) đang trở thành một trong những chất gây nghiện tiềm ẩn nguy hiểm cho giới trẻ, đặc biệt là sinh viên. Câu chuyện của một cô gái 20 tuổi vừa được bác sĩ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) chia sẻ, cho thấy thực trạng nghiện khí cười có thể diễn biến nhanh và để lại hậu quả lâu dài.
Bối cảnh và dấu hiệu cảnh báo
Vào ngày 12‑1, trong tọa đàm “Bóng cười – nước mắt sau những cuộc vui”, bác sĩ Thảo tiết lộ bệnh nhân đã mang theo bình khí N2O đến phòng khám vì không thể kiềm chế cơn thèm. Đối tượng là sinh viên năm nhất, bắt đầu thử nghiệm khí cười từ thời trung học cơ sở và dần tăng liều lượng lên tới 10‑20 quả mỗi ngày.
Những dấu hiệu cảnh báo mà gia đình thường bỏ lỡ bao gồm:
- Thường xuyên xuất hiện bình hoặc ống khí cười trong túi xách, balo.
- Biểu hiện tê bì tay chân, giảm cảm giác vận động.
- Thay đổi tâm trạng: trầm cảm, lo âu hoặc cơn cười không kiểm soát.
Cơ chế gây nghiện của khí cười
Khí nitrous oxide (N2O) là một chất gây hưng phấn nhanh, tạo cảm giác cười không kiểm soát trong vài phút. Khi hít liên tục, nó tác động lên hệ thần kinh trung ương, đặc biệt là não và tủy sống, gây ra cảm giác thèm muốn lặp đi lặp lại.
Theo bác sĩ Thảo, chỉ cần dùng hơn 10 quả trong một lần và lặp lại nhiều lần, người dùng đã có nguy cơ ngộ độc mạnh, ảnh hưởng tới chất truyền dẫn dopamine và opioid trong não, làm tăng độ phụ thuộc.
Hậu quả sức khỏe nghiêm trọng
Trong trường hợp kéo dài, N2O có thể gây:
- Tê bì tay chân, yếu liệt, rối loạn vận động.
- Giảm trí nhớ, khó tập trung, thậm chí mất khả năng tự vận động.
- Ngộ độc cấp tính: chóng mặt, lú lẫn, tim đập nhanh, suy hô hấp thậm chí ngừng tim.
- Nguy cơ tử vong khi dùng trong môi trường kín hoặc tại các quán bar, club.
Quy trình điều trị và hỗ trợ
Bác sĩ Thảo cho biết bệnh nhân đã được tiếp cận đa dạng phương pháp:
- Dùng thuốc hỗ trợ giảm thèm và ổn định tâm trạng.
- Liệu pháp tâm lý cá nhân và gia đình.
- Can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ (tMS) cho các trường hợp nặng.
- Giám sát chặt chẽ tại Viện Sức khỏe Tâm thần trong ít nhất 6 tháng.
Sau 6 tháng điều trị và sự đồng hành của gia đình, cô sinh viên giảm đáng kể cảm giác thèm, ngừng sử dụng khí cười và đang được theo dõi định kỳ.
Bài học cho phụ huynh và xã hội
Chuyên gia Lê Thị Thu Hà nhấn mạnh, các bình khí cười có kích thước nhỏ, dễ giấu, khiến việc phát hiện trở nên khó khăn. Phụ huynh cần quan sát các biểu hiện bất thường và không xem việc thử nghiệm một vài lần là vô hại.
Giáo dục về nguy cơ nghiện chất, cung cấp môi trường hỗ trợ tinh thần và các hoạt động giải trí lành mạnh sẽ giảm thiểu tình trạng lây lan.
Hãy chia sẻ câu chuyện này để nâng cao nhận thức và bảo vệ sức khỏe tinh thần của thế hệ trẻ.
