Nội dung chính
Phu Ngọc Lan, nghệ sĩ Pa Dí của Lào Cai, đã khắc sâu dấu ấn âm nhạc dân tộc qua ca khúc “Mùa hoa đỗ quyên” và “Sa Pa nghiêng”, thu hút giới nghệ thuật.
Tiểu sử và hành trình nghệ thuật
Phu Ngọc Lan sinh ra trong cộng đồng Pa Dí, một dân tộc chỉ khoảng hai ngàn người theo lời nhà thơ Pờ Sảo Mìn. Năm 1993, khi còn học lớp 12, cô đã thử sức với vai trò diễn viên múa tại Đoàn Nghệ thuật dân tộc tỉnh Lào Cai, mở đầu cho hơn mười năm gắn bó với sân khấu di động, mang âm nhạc tới các bản làng xa xôi.
Sau khi tốt nghiệp Trường Trung cấp Văn hoá – Nghệ thuật Tây Bắc và Đại học Văn hoá, Lan chuyển sang công tác tại Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh. Ở đây, niềm đam mê nghệ thuật của cô được nuôi dưỡng qua thơ ca, tạo nền tảng cho những sáng tác âm nhạc sâu lắng sau này.
Các tác phẩm tiêu biểu
Đến năm 2014, ca khúc “Mùa hoa đỗ quyên” (lời thơ của Công Thế) đã giành giải C tại Cuộc thi sáng tác về Vườn Quốc gia Hoàng Liên, tạo nên cột mốc quan trọng trong sự nghiệp của Lan. Năm 2024, “Sa Pa nghiêng” (lời Nguyễn Văn Tông) đạt A Giải thưởng Văn học – Nghệ thuật tỉnh, khẳng định vị thế đa dạng của cô trong lĩnh vực âm nhạc.
Hai ca khúc thể hiện hai màu cảm xúc khác nhau: “Mùa hoa đỗ quyên” mang giai điệu nhẹ nhàng, hình ảnh hoa như tiên nữ giáng trần; “Sa Pa nghiêng” lại sôi động, pha hiện đại, gợi nhớ những cô gái Mông trong sương núi. Cả hai đều chia sẻ một chủ đề chung – tình yêu với thiên nhiên, con người và văn hoá Sa Pa.
Quá trình sáng tác
Lan cho biết, khi đọc thơ của Công Thế, cô bị cuốn hút bởi những câu thơ “như tiên nữ giáng trần”, hình ảnh này đã dẫn dắt cô tới một giai điệu trữ tình, bồng bềnh. Đối với “Sa Pa nghiêng”, cô muốn lột tả sức trẻ và sự đa dạng của Sa Pa qua nhịp điệu trẻ trung, đồng thời giữ lại nét duyên dáng truyền thống của dân tộc.
Phản hồi của giới chuyên môn
Nhà nghệ sĩ Trần Sáng, nguyên Trưởng Phòng Nghệ thuật Đoàn Nghệ thuật dân tộc tỉnh, nhận xét: “‘Mùa hoa đỗ quyên’ đã được dàn dựng tại nhiều lễ hội lớn ở Sa Pa nhờ ca từ giàu hình tượng và giai điệu dễ sân khấu hoá. ‘Sa Pa nghiêng’ cũng sở hữu nhiều lớp hình ảnh, có thể trình diễn đa dạng, hứa hẹn sẽ lan tỏa lâu dài trong đời sống âm nhạc tỉnh.”
Đánh giá và tầm ảnh hưởng
Phu Ngọc Lan không theo xu hướng “ồn ào” mà tập trung vào cảm xúc chân thực của người dân Pa Dí. Nhờ vậy, âm nhạc của cô luôn mang tính tự nhiên, nhẹ nhàng, dễ chạm tới trái tim người nghe. Đến nay, cô đã sáng tác gần chục ca khúc về các miền quê Lào Cai, trong đó hai ca khúc về Sa Pa được xem là biểu tượng cho sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại.
Nguyễn Thị Huyền
