Nội dung chính
Cội nguồn của hạnh phúc không chỉ là một cuốn sách, mà là lời kêu gọi chúng ta nhìn mọi người xung quanh như những người đồng hành trên hành trình sống.
Hạnh phúc đến từ sự hòa hợp
Trong cuốn Cội nguồn của hạnh phúc (The Science of Happiness: Seven Lessons for Living Well), giáo sư Bruce Hood khẳng định hạnh phúc không phải là kết quả của cuộc đua thắng thua, mà xuất phát từ khả năng hòa hợp – hòa hợp với người khác và hòa hợp với chính mình. Nghiên cứu của Harvard về phát triển người lớn (Harvard Study of Adult Development) cho thấy mối quan hệ chất lượng chiếm tới 40% yếu tố quyết định mức độ hạnh phúc của con người.
Cạnh tranh và cái tôi: Nguyên nhân của xung đột
Trong xã hội hiện đại, mỗi người đều khao khát được công nhận. Khi hai cá thể cố gắng chứng tỏ mình tốt hơn, giỏi hơn, xung đột trở nên gần như không thể tránh. Hood nhấn mạnh một nghịch lý: “Bạn không thể là người nổi tiếng nhất nếu không có người khác ít nổi tiếng hơn”. Khi cái tôi quá lớn, chúng ta chỉ nhìn mọi việc qua lăng kính cá nhân, dẫn đến những rạn nứt – một bình luận thiếu thiện cảm, một so sánh vô tình hay thành công của người khác cũng đủ gây bất an.
Đồng cảm từ thuở bé đến tuổi trưởng thành
Khả năng đồng cảm không phải là kỹ năng mới, mà được hình thành ngay từ thời thơ ấu. Trẻ con quan sát ánh mắt, nét mặt và cảm xúc của người lớn để điều chỉnh hành vi. Sự đồng cảm sơ khai giúp trẻ xây dựng những mối quan hệ đầu tiên và nhận ra thế giới không chỉ xoay quanh bản thân. Khi bước vào tuổi trưởng thành, áp lực công việc, tài chính và trách nhiệm gia đình thường làm giảm không gian cho cảm xúc nhạy cảm, khiến chúng ta rơi vào “bẫy ego”.
Giảm ego, mở rộng không gian thấu hiểu
Khi chỉ tập trung vào lo lắng cá nhân, khả năng đồng cảm bị thu hẹp, chúng ta không còn đủ tinh tế để nhận ra nhu cầu, cảm xúc hay góc nhìn của người khác. Sự mất cân bằng này tạo ra xung đột: mong muốn người khác hiểu mình nhưng lại hiếm khi dành thời gian để hiểu họ. Gallup năm 2020 cho biết 70% người tham gia khảo sát cho rằng mối quan hệ gần gũi là yếu tố then chốt để cảm thấy hạnh phúc, nhưng hơn một nửa lại cảm thấy “cô lập” trong công việc và gia đình.
Kết nối là nền tảng hạnh phúc bền vững
Việc để tâm đến người khác không phải là phép lịch sự bề mặt, mà là nền tảng cho hạnh phúc cá nhân. Khi chúng ta nhìn người khác như một phần tự nhiên của hành trình sống, phòng thủ và cạnh tranh không cần thiết sẽ giảm, trái tim mở rộng hơn. Khi cái tôi lắng xuống, không gian cho sự thấu hiểu rộng mở, và hạnh phúc có thể bén rễ một cách tự nhiên, bền vững. Hood kết luận: hạnh phúc thực sự đến khi chúng ta nhận ra giá trị của mình nằm trong mối liên kết với người khác, chứ không phải trong việc đứng trên ai đó.
