Nội dung chính
Ngày nay, việc nuôi dạy con quá chiều chuộng có thể biến chúng thành những người phụ thuộc mãi mãi.
Những dấu hiệu cảnh báo
Nhiều trẻ hiện đại lớn lên trong môi trường được bảo bọc quá mức, khiến chúng quen với việc mọi nhu cầu đều được đáp ứng ngay lập tức. Khi không còn sự hỗ trợ, chúng thường rơi vào trạng thái “ăn bám” và thiếu kỹ năng tự lập.
Ví dụ thực tế là câu chuyện của Phạm Thành Kim, 33 tuổi, sinh ra trong một gia đình nông dân ở Đường Sơn (Hà Bắc, Trung Quốc). Dù đã tốt nghiệp đại học và thử qua nhiều công việc, cô vẫn không thể duy trì một công việc ổn định vì sợ xã hội, lo lắng khi gặp người lạ và thường xuyên xung đột với sếp. Cuối cùng, cô quay trở lại nhà cha mẹ, dành cả ngày ăn, ngủ, xem TV và chỉ tranh cãi khi bị cha mẹ nhắc nhở.
Khi bố mẹ cô quyết định đuổi cô ra khỏi nhà, cô chỉ đáp: “Đã sinh tôi ra thì phải nuôi tôi!” – một câu trả lời khiến cha mẹ cô chết đứng. Từ đó, họ buộc phải tiếp tục nuôi cô dù đã ở độ tuổi 65‑70.
Bài học cho các bậc phụ huynh
1. Dạy trẻ tinh thần trách nhiệm từ sớm
Giao cho trẻ những nhiệm vụ phù hợp với lứa tuổi như dọn đồ chơi, giúp việc nhà, chuẩn bị đồ dùng cá nhân. Những công việc nhỏ giúp trẻ nhận ra rằng mỗi thành viên trong gia đình đều có trách nhiệm chung, và quyền lợi luôn đi kèm với nghĩa vụ.
2. Tránh nuông chiều và đáp ứng mọi yêu cầu
Việc luôn nói “có” khiến trẻ hình thành tư duy “được cho là hiển nhiên”. Cha mẹ cần học cách nói “không” đúng lúc, để con hiểu rằng không phải mọi mong muốn đều được thỏa mãn và để đạt được điều mình muốn, cần nỗ lực và chịu trách nhiệm.
3. Rèn luyện khả năng đối mặt với khó khăn
Thay vì can thiệp hay che chở quá mức, cha mẹ nên đồng hành, lắng nghe và hướng dẫn con cách giải quyết vấn đề. Khi trẻ học cách đối diện với áp lực, thất bại và phê bình, chúng sẽ không dễ bỏ cuộc hay trốn tránh trách nhiệm.
4. Giúp con hiểu giá trị của lao động và tự lập tài chính
Cho trẻ trải nghiệm thực tế về việc kiếm tiền, quản lý chi tiêu và tự lo cho cuộc sống. Khi hiểu rằng mỗi đồng tiền đổi bằng mồ hôi, trẻ sẽ trân trọng thành quả lao động và không xem việc sống dựa dẫm là điều hiển nhiên.
5. Yêu thương nhưng phải có nguyên tắc rõ ràng
Yêu con không đồng nghĩa với việc nuôi con suốt đời trong sự phụ thuộc. Đặt ra ranh giới về trách nhiệm, nghĩa vụ và lựa chọn cuộc sống khi con đã trưởng thành. Sự nghiêm khắc đúng lúc là cách yêu thương lâu dài, giúp con tự đứng vững và không trở thành gánh nặng cho gia đình khi cha mẹ già yếu.
Từ câu chuyện của Thành Kim, chúng ta nhận ra rằng nuôi dạy con không chỉ là cung cấp vật chất mà còn là dạy con cách làm người có trách nhiệm. Khi cha mẹ vừa yêu thương vừa kiên định trong giáo dục, con cái mới có thể trưởng thành đúng nghĩa và tự chịu trách nhiệm cho cuộc đời mình.
Xem thêm video: Chuyên gia: Cha mẹ bao bọc quá mức, dễ khiến trẻ mắc bệnh tâm lý
