Nội dung chính
Campuchia đã hợp tác với Trung Quốc để bắt và dẫn độ Chen Zhi, người đứng đầu mạng lưới lừa đảo trực tuyến toàn cầu, qua một chiến dịch pháp lý được coi là bước đi chiến lược đáng chú ý.
Bối cảnh và tiểu sử của Chen Zhi
Chen Zhi, 38 tuổi, nhập tịch Campuchia năm 2014 sau khi rời Trung Quốc. Năm 2015 ông thành lập Prince Group, nhanh chóng mở rộng thành một “đế chế” đa quốc gia trong lĩnh vực cờ bạc và lừa đảo trực tuyến. Chính phủ Campuchia từng trao tặng cho ông danh hiệu Neak Oknha (tài phiệt lỗi lạc), phản ánh mức độ ảnh hưởng kinh tế sâu rộng của ông tại Phnom Penh.
Quá trình bắt giữ và dẫn độ
Vào ngày 7/1, Bộ Nội vụ Campuchia công bố đã bắt ba công dân Trung Quốc, trong đó có Chen Zhi, và hủy bỏ quốc tịch Campuchia của ông theo sắc lệnh hoàng gia tháng 12/2025. Ngày 8/1, truyền hình nhà nước Trung Quốc phát hình ảnh
khi ông bị trùm đầu, còng tay và rời khỏi máy bay về Trung Quốc. Bộ Công an Trung Quốc gọi vụ việc là “thành tựu lớn” trong hợp tác thực thi pháp luật giữa hai nước.
Động cơ chiến lược của Campuchia
Theo Phó thủ tướng Sun Chanthol, “khi có đủ bằng chứng, chúng tôi hành động theo quy định của pháp luật”. Tuy nhiên, ông không giải thích vì sao Campuchia lại ưu tiên dẫn độ Chen tới Trung Quốc thay vì Mỹ, mà nhấn mạnh lợi ích quốc gia luôn đứng lên hàng đầu.
Chuyên gia Pavin Chachavalpongpun, giáo sư Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á (Đại học Kyoto), cho rằng quyết định này phản ánh “tính thực tế chính trị” của Phnom Penh: Trung Quốc là nhà đầu tư lớn nhất của Campuchia, đặc biệt trong hạ tầng và quốc phòng. Khi Mỹ đang tập trung vào các ưu tiên khác như khu vực Latin, việc dẫn độ Chen không còn là ưu tiên hàng đầu của Washington.
Phản hồi quốc tế và các vụ án liên quan
Từ năm 2020 đến 2025, Trung Quốc đã khởi tố ít nhất 13 vụ án liên quan đến Prince Group, mô tả đây là “tập đoàn tội phạm cờ bạc trực tuyến xuyên biên giới khổng lồ”. Đồng thời, Mỹ và Anh đã truy tố Chen Zhi vào tháng 10/2025 với cáo buộc lừa đảo và rửa tiền; Mỹ thu giữ khoảng 15 tỷ USD tiền điện tử liên quan.
Giới chức Mỹ cũng cáo buộc Chen Zhi chỉ đạo các hành vi bạo lực trong các “trại lừa đảo”, hối lộ quan chức nước ngoài và sử dụng các doanh nghiệp hợp pháp để rửa tiền.
Áp lực từ cộng đồng quốc tế
The United Nations ước có ít nhất 100.000 người đang bị ép buộc tham gia các hoạt động lừa đảo trực tuyến tại Campuchia. Bộ Tài chính Mỹ cho biết các đường dây lừa đảo ở Đông Nam Á đã chiếm đoạt hơn 10 tỷ USD từ nạn nhân Mỹ trong năm 2025.
Singapore, Đài Loan, Hong Kong và Thái Lan đều thực hiện các cuộc điều tra, tịch thu tài sản và thậm chí thực hiện các chiến dịch không kích nhằm phá hủy các khu phức hợp lừa đảo tại Campuchia.
Nhận định của các chuyên gia quốc tế
Jacob Daniel Sims, nghiên cứu viên tại Trung tâm Asia (Đại học Harvard), cho biết Campuchia đã chịu áp lực quốc tế kéo dài và không còn lựa chọn nào khác ngoài việc hợp tác với Trung Quốc để giảm thiểu căng thẳng với phương Tây.
Wang Jiangyu, giáo sư Trường Luật Đại học Hong Kong, nhấn mạnh rằng việc dẫn độ không gây phản đối mạnh mẽ từ Mỹ, vì Trung Quốc có thẩm quyền xử lý theo luật nội địa và luật quốc tế, đồng thời giúp Campuchia tránh được những rủi ro pháp lý phức tạp hơn.
Kết luận
Việc dẫn độ Chen Zhi tới Trung Quốc không chỉ là một thắng lợi cho chiến dịch “Săn Cáo” của Trung Quốc mà còn là một bước đi giúp Campuchia giảm áp lực từ cộng đồng quốc tế và khẳng định mối quan hệ chiến lược với Bắc Kinh. Động thái này sẽ tiếp tục định hình cách các quốc gia Đông Nam Á đối mặt với tội phạm mạng xuyên biên giới trong những năm tới.
Bà Chou Bun Eng, Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia chống Buôn người Campuchia, nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ không để một quốc gia duy nhất gánh vác toàn bộ trách nhiệm trong cuộc chiến chống lừa đảo trực tuyến, một tội phạm mang tính toàn cầu.”
Thanh Tâm (Theo NY Times, AFP, AP, People’s Daily)
