Nội dung chính
Quát mắng không phải là giải pháp lâu dài để dạy con; thay vào đó, mẹ có thể dùng những câu nói tự điều chỉnh để giữ bình tĩnh và duy trì kết nối tích cực.
Tại sao quát mắng không giải quyết vấn đề?
Áp lực từ việc chăm sóc con, công việc và thiếu ngủ khiến nhiều bà mẹ dễ mất kiểm soát cảm xúc. Quát mắng có thể giảm bớt căng thẳng ngay tức thì, nhưng Psychology Today chỉ ra rằng cảm xúc bốc đồng thường xuất phát từ stress tích tụ, không phải do hành vi của trẻ. Khi mẹ la hét, não bộ của trẻ nhận được thông điệp “bị nguy hiểm”, dẫn đến lo lắng và giảm khả năng học hỏi.
Theo Harvard Health Publishing, nếu cha mẹ tạm dừng chỉ vài giây để hít thở sâu, não sẽ chuyển từ phản ứng “chiến đấu hoặc chạy trốn” sang chế độ suy nghĩ lý trí, giảm đáng kể khả năng phản ứng tiêu cực. Đồng thời, Verywell Mind nhấn mạnh rằng cảm giác tội lỗi sau khi quát mắng làm nhiều bà mẹ rơi vào vòng xoáy căng thẳng và tự trách bản thân, ảnh hưởng tới sức khỏe tinh thần lâu dài.
10 câu “thần chú” giúp mẹ tự điều chỉnh cảm xúc
- Con không cố tình làm mình tức giận. Nhắc mình rằng trẻ chưa hiểu hết ngôn ngữ cảm xúc.
- Con đang cần được hướng dẫn, không phải bị trừng phạt. Tập trung vào mục tiêu giáo dục, không vào hình phạt.
- Mình là người lớn, mình có thể kiểm soát cảm xúc. Khẳng định quyền lực nội tại của mẹ.
- Quát con lúc này sẽ không giải quyết được vấn đề. Nhận ra rằng la hét chỉ làm tình huống tồi tệ hơn.
- Hít thở sâu, mình có thể bình tĩnh lại. Kỹ thuật 4‑7‑8 giúp giảm nhịp tim ngay lập tức.
- Con vẫn đang học cách cư xử. Nhắc mình rằng quá trình học tập của trẻ cần thời gian.
- Mình muốn dạy con, không làm con sợ. Đặt mục tiêu xây dựng niềm tin, không tạo áp lực.
- Cảm xúc này sẽ qua nhanh. Nhận thức thời gian giúp giảm mức độ căng thẳng.
- Mình có thể nói chuyện nhẹ nhàng hơn. Lựa chọn ngôn ngữ tích cực thay vì la hét.
- Giữ bình tĩnh là món quà tốt nhất cho con lúc này. Nhắc mình rằng sự bình tĩnh là mô hình hành vi quan trọng nhất.
Cách áp dụng ngay khi cảm xúc dâng cao
- Đặt tay lên ngực, hít vào trong 4 giây, giữ 7 giây, thở ra trong 8 giây (kỹ thuật 4‑7‑8).
- Nhìn vào một vật cố định trong 5 giây để “đánh reset” não bộ.
- Nhắc lại một trong 10 câu trên, rồi hít thở sâu trước khi nói với con.
- Nếu cảm xúc vẫn chưa ổn, rời khỏi phòng trong 1‑2 phút, rồi quay lại với tâm trạng mới.
Lợi ích lâu dài cho mẹ và con
Việc thực hành những câu “thần chú” không chỉ giảm tần suất quát mắng, mà còn giúp mẹ bảo vệ sức khỏe tinh thần, giảm nguy cơ trầm cảm và lo âu. Đối với con, môi trường gia đình bình tĩnh tạo điều kiện cho não bộ phát triển vùng prefrontal – khu vực chịu trách nhiệm về kiểm soát cảm xúc và quyết định.
Nuôi dạy con không đòi hỏi sự hoàn hảo, mà cần sự tỉnh táo để nhận diện và sửa sai mỗi ngày. Khi mẹ ghi nhớ và thực hành những câu nói này, gia đình sẽ dần hình thành không gian an toàn, yêu thương và đầy sự thấu hiểu.
Hãy thử ngay hôm nay: Khi cảm thấy muốn la hét, dừng lại, hít thở sâu và nói một trong 10 câu trên. Bạn sẽ cảm nhận sự thay đổi tích cực trong vài ngày tới.
